JAPONYA'NIN DÜŞÜK VERİM VEREN YERLİ BAL ARISININ EŞEK ARISINA KARŞI GELİŞTİRDİĞİ SAVUNMA MEKANİZMASI
Yazar Devrim Oskay
Pazartesi, 25 Eylül 2006
JAPONYA’NIN DÜŞÜK VERİM VEREN YERLİ BAL ARISININ EŞEK ARISINA KARŞI GELİŞTİRDİĞİ SAVUNMA MEKANİZMASI DAVRANIŞI YÜKSEK VERİMLİ AVRUPA BAL ARISINDA YOK.
Bal arıları doğadan topladıkları yiğeceklerini ve gelecek nesillerini korumak amacıyla bulundukları bölgedeki yırtıcı diğer canlılara ve zararlılara karşı savunma mekanizmaları geliştirmişlerdir. Japonya avrupa bal arısı ırklarının kendi yerli bal arısı ırklarından iki kat daha fazla bal ürettiğini görünce ülkesine avrupa bal arısı kolonileri getirmiştir. Aşağıda linkini verdiğim videoda gördüğünüz eşek arısı türü sadece japaonya’da yaşayıp boyu 5 cm olup bal arısının 3 katı vücut büyüklüğündedir.
Bu eşek arısı bal arısından çok daha hızlı ve kitin tabakası bal arısının sokamayacağı sertlikte olduğundan dolayı, eşek arısı kolonisi tarfından 30 bin arı sayısına sayip olan bal arısı kolonisini 3 saat içinde öldürebilmektedir. Eşek arıları bütün ergin arıları öldürdükten sonra kolonideki larva ve yiğeceği hasat ederek kendilerini ve gelecek nesillerini beslemektedirler.Video’nun ikinci kısmında ise Japonya’nın yerli bal arısının bu eşek arısına karşı nasıl savunma mekanizması geliştirdiği gösterilmektedir. Görüntülerde japon yerli arısının yuvasını keşveden eşek arısının çıkardığı kokuyu alan bal arısı kolonisi kolonideki diğer bireylere kanat titreşimi hareketi ile uyarmakta olduğunu görüyoruz. Bal arısı kolonisinin yuvasına giren eşek arısının üzerine bir çok arı çullanarak küme halini almaktadır. Kümenin ortasında bulunan eşek arısının bulunduğu kısımın sıcaklığı arıların uçus kaslarının titreşimi yoluyla üretilen ısı ile sıcaklık 45 0C’ ye kadar çıkartılarak eşek arısının ölmesi sağlanıyor. Bal arıları 48 0C’ye kadar olan sıcaklığa dayanabildikleri için bu olayda hiç bir zarar görmezler. Bu savunma mekanizması sayesinde, mesajcı eşek arısının kolonisindeki diğer eşek arılarına haber vermeden öldürülerek bal arısı kolonisinin hayatı kurtarılması sağlanmıştır.
Bu yazılanlardan ve videodadan anlaşılacağı üzere, bir bölgede yaşıyan yerli bal arısı ırkı yüksek verim vermiyor diye bu ırkı başka bölgede yüksek verim veren arı ırkıyla değiştirmeye kalktığımızda karşımıza çıkabilecek sorunlardan sadece birisini çok çarpıcı bir şekilde görüyoruz. Kendi bulunduğu çevreye yıllarca adapte olmuş arı ırklarımızı daha yüksek verim veriyor diye başka ırklarla değiştirme yerine bu ırkı saf tutarak üzerinde sadece ıslah ve melezleme çalışmaları yapıp verim özelliklerini artırmamız gerektiğini anlamış oluyoruz.